Тормош  һабаҡтары 11-08-2014, 15:50 / Яҙмыштар

Тормош һабаҡтары

Заман башҡа - заң башҡа Хәҙер компьютер мѳмкин-лектәре әсә ҡарынындағы балаға ла тәьҫир итәлер, ахыры. Шулай булмаһа, тыуырға ла ѳлгѳрмәгән баланың бѳтә нәмәне тойоуын, белеп тороуын нисек аңлатырға һуң? Был бѳтә балалар ҙа шулай тигәнде аңлатмай, әлбиттә. Әле аяғына ла баҫмаған сабыйҙы әсәһе ѳйгә алып инде лә ѳҫтәлгә ултыртты. Тегенең ѳҫкѳ кейемен сисеүҙәре булды, йәһәт кенә эргәһендә торған телефонды алды ла тѳймәләренә баҫа башланы....
Исемлектә булмаған яугир 4-08-2014, 09:14 / Яҙмыштар

Исемлектә булмаған яугир

"Хоҙайым! Ни гонаһтарым өсөн мине был тиклем һынайһың? Үлтерәм тиһәң - әйҙә, үлтер! Тик һөйөклө ҡатыным Гөләйҙәне берҙе генә күрергә ирек бирсе. Хушлашҡанда мин бит уға мотлаҡ иҫән ҡайтырмын, тип вәғәҙә биргәйнем. Орсоҡ кеүек шуҡ улым Шәрәфетдин дә, “атай” тип гел янымда йүгереп йөрөгән ҡыҙым Мәләфә лә ҡайтыуымды өҙөлөп көтә бит. Етмәһә, Гөләйҙәм өсөнсөһөн табырға тора ине. Инде хәҙер ул сабый донъяға ауаз һалғандыр. Ҡыҙмы, әллә малаймы? Их, шул бәғеркәйҙәремде бер күрһәмсе....
Һәйкәлдәргә тиң яҙмыш 26-05-2014, 11:12 / Яҙмыштар

Һәйкәлдәргә тиң яҙмыш

Һуғыш осоронда ҡатындарҙың аяныслы яҙмышын иҫкә тѳшѳрһәң, уларҙың батырлығына, сыҙамлығына хайран ҡалаһың. Бѳйѳк Ватан һуғышы килтергән бәлә-ҡазалар, йәшәү менән үлем араһындағы ауыр заманалар әсәләр ѳсѳн оло бер һынау булды. Тик уның ауырлығын шул йылдарҙы башынан кисергән кешеләр генә беләлер....
Гонаһ шомо 10-02-2014, 09:36 / Яҙмыштар

Гонаһ шомо

Ҡатын, ишекте асып, дөм ҡараңғы бүлмәгә инә. Сәйер тынлыҡ күңеленә шом һала. Ҡапыл ғына берәҙәк бесәйҙәрҙең сайылдашҡаны, ҡомаҡтарҙың тыптырлашып йүгерешкәне ишетелеп ҡала. Күңелен хәүеф солғап ала. Күҙгә төртһәң дә күренмәҫ ҡараңғылыҡта яңғыҙ ҡалыуҙан ҡурҡҡан ҡатын, кире сығырға теләп, ишек тотҡаһын эҙләп һәрмәнә башлай. Тик унда тотҡаның әҫәре лә юҡ. Ҡулы ҡағылған һалҡын таш стеналар ҡатындың тынын ҡыҫа, быуа. Тәҡдирем ошолор инде тип бөгөлөп төшкәндә, ҡапыл бала илаған тауыш уны һиҫкәндереп ебәрә. Йөрәгенең күкрәгенән сыға яҙып дарҫлап тибеүенән уянып китә Зәлифә. Үҙенең бөтә тәненә тир...
Бер йылымдың йәйе 2-12-2013, 14:30 / Яҙмыштар

Бер йылымдың йәйе

Беренсе иҫемдә ҡалырлыҡ күренеш - ейәнсәрем Юлиәнең сығарылыш кисәһе. Ул Рәми Ғарипов исемендәге гимназияны тамамланы. Сығарылыш тантанаһы тамамланғас та, дүрт тѳркѳм класташтар ата-әсәләре менән бергә Ағиҙел буйлап йѳҙѳргә сыҡтыҡ. Миңә Ҡара диңгеҙҙә лә, Илим йылғаһында ла йѳҙѳргә тура килгәйне. Ә бына үҙебеҙҙең тѳп йылғабыҙ Ағиҙелдә беренсе мәртәбә йѳҙѳргә форсат тейҙе. 15-әр минут интервал менән 2-шәр теплоход аҫҡа, 2 теплоход ағымға ҡаршы йѳҙѳп киттек. Балаларҙың шатланыуы, бал ҡорттары һымаҡ геүләүе, музыка тауышы яңғырап торҙо. Кәмәләр уҙыша, ҡаршы осрағандарында кешеләр бер-береһен...
Әсмә инәй  йәки  Сараһыҙҙан ауылын ташлап киткән йѳҙйәшәр инәй хаҡында 22-10-2013, 13:47 / Яҙмыштар

Әсмә инәй йәки Сараһыҙҙан ауылын ташлап киткән йѳҙйәшәр инәй хаҡында

Ауыл йоҡлай. Клубтан йәштәр сыҡты. Кешеләрҙе уятмаҫ ѳсѳн әкрен генә гармун тартып, кѳлѳшә-кѳлѳшә ауылды бер урап сыҡҡас, улар яратҡан урындары - Әсмә инәйҙең ѳйѳ артындағы йомро ағас эскәмйәгә килеп ултырҙы. Ҡайһылары һуң булыуына һылтанып, ҡайта башлай, парлылары иһә таң һыҙылғансы наҙланышып шунда ҡала. Әсмә инәй ҙә кем-кем менән, нисәлә килеп, нисә сәғәткә тиклем ултырыуҙарын ишетеп ята. Уның да йоҡоһо йоҡо түгел, тик һис кенә лә йәштәргә асыуланмай. Таң менән тороп, һыйырын һауып, иртәнге сәйҙән алда ул да ауыл урамын бер ҡыҙырып сыға. Әйтерһең дә, тѳнѳн үткән йәштәр эҙе уға...
Тормош  юлын яңғыҙ  үтмәйек 22-10-2013, 13:41 / Яҙмыштар

Тормош юлын яңғыҙ үтмәйек

Был донъяла һәр кемдең күктәр тарафынан яратылған үҙ яртыһы була, тиҙәр. Кеше тыуғанда уҡ ише менән тыуа, тип тә, әйтәләр. Бәлки, ысынлап та, шулайҙыр ҙа, сөнки тормошта һәр нәмәнең һыңары була. Хоҙай бар нәмәне лә парлап яралтҡан. Аҡтың ҡараһы, яҡшылыҡтың яманлығы булған кеүек, әҙәм балаһының да мотлаҡ уға ғына тәғәйен, киләсәктә бергәләп донъя көтөрҙәй, һөйөнөс-көйөнөстәрҙе бергә кисереп, балалар үҫтерерҙәй яртыһы барҙыр. Шуға күрә лә үҫеп, буй еткергәс тә күптәр ошо яртыһын тиҙерәк табырға, уның менән осрашырға, ҡауышырға тырыша. Ләкин табышып, ҡауышыуҙар ҙа һәр кемдеке тѳрлѳсә...
Минең әсәйем - һуғыш ваҡытында 20-06-2013, 16:22 / Яҙмыштар

Минең әсәйем - һуғыш ваҡытында

1941 йылдың декабрендә, Башҡорт атлы дивизияһы тѳҙѳлә башлау менән, атайым һуғышҡа алынды. Ѳйҙәге эштәр - балаларҙы туйындырыу, ѳҫ-баштарын бѳтѳн тотоу, иҫән-һау тәрбиәләп үҫтереү - 34 йәшлек әсәйем Зәйнәптең иңенә тѳштѳ. Зарифа апайыма - 17, Сабит ағайыма - 15, Сәхибә апайыма - 11, миңә - 6, Булат ҡустыма - 4, Зифа ҡәрендәшемә ни бары 2 йәш кенә ине. Атайым һуғышҡа алынғанда әсәйем ауырлы ҡалған. 1942 йылдың яҙы ҡустыбыҙ тыуҙы. Уға атайыбыҙҙың фронттан яҙған үтенесе буйынса Марат тип исем ҡуштыҡ....
Әсәйҙе юғалтыу  ауыр ҡайғы 10-06-2013, 08:55 / Яҙмыштар

Әсәйҙе юғалтыу ауыр ҡайғы

Әсәйҙәрҙең бѳйѳклѳгѳн йәшәй-йәшәй аңлайһың, тиҙәр. Үҙем күптән ѳләсәй булһам да, әсәйемдең вафатына 38 йыл үтһә лә, изге кешем һис хәтерҙән сыҡмай. Әсәйем - Әсмә менән атайым - Сәйфулла Фәттәх улы 43 йыл ғүмер кисерҙеләр. Әсәйем 61 йәшендә генә, беҙҙе тәрән ҡайғыларға һалып, гүр эйәһе булды. Заманындағы аслыҡ, яланғаслыҡ, һуғыш йылдары һаулығына йоғонто яһаған, күрәһең. Минең һәм ҡустымдың балаларын күреп үлһәм, мәңге үкенмәҫмен тигән хыялы тормошҡа ашманы....
Әсәй, бәхил бул... 10-06-2013, 08:54 / Яҙмыштар

Әсәй, бәхил бул...

“Әсәй, бәхил бул!” - тип ҡысҡырыуына тертләп уянды Әнисә. Был ниндәй ҡурҡыныс тѳш булды һуң? Ул ипләп кенә карауатынан тѳштѳ лә урамға сыҡты. Нисә йыл йәшәһә лә, был яҡтарға ѳйрәнә алманы. Тыуған яғының сатлама һыуыҡтарын, ап-аҡ, ынйы бѳртѳктәре кеүек йымылдаған йомшаҡ ҡарҙарын һағына. Бѳгѳн айырыуса күңеле болоҡһой. Инде нисә йылдар иренең ѳсѳнсѳ бисәһе булып йәшәһә лә, күңелендә тыныслыҡ таба алманы. Йѳрѳй торғас, Юлай менән никахлашыуына бѳгѳн 15 йыл булыуы келт итеп иҫенә тѳштѳ....