Уҡытыусынан - орудие командирына

Мәскәү ҡалаһы мәктәптәренең береһендә  - спорт залында күптән түгел генә туп тауыштары һәм физкультура уҡытыусыһының һыҙғыртҡысы ишетелә ине. Ә бөгөн спорт кейемен артиллерист формаһына алмаш-
тырған яҡташыбыҙ 3-сө гаубица үҙйөрөшлө-артиллерия дивизионының орудие командиры. Ул - күңел ҡушыуы буйынса махсус хәрби операция зонаһына юлланған яугирҙарҙың береһе.

“Чел” позывнойлы яугир Белорет ҡалаһында тыуып үҫкән. Утыҙ йәшенә тиклем тыуған ҡалаһында йәшәп, эшләгәндән һуң илебеҙҙең баш ҡалаһын яуларға юллана. Мәскәү өлкәһе мәктәптәренең береһендә физкультура уҡытыусыһы булып эшләй. Махсус хәрби операция башланғас, “Чен” да, башҡалар кеүек үк, тыуған илен, яҡындарын яҡлау теләге менән яна.  
- Оҙаҡ уйланым. Шулай ҙа егеттәргә ярҙам итеү теләге көслөрәк булып сыҡты. Туғаныма ла, ағай, көт, оҙаҡламай ярҙам килеп етер, тигән инем. Бындай һүҙҙәрҙе бушҡа әйтмәйҙәр бит. Шулай итеп, 2024 йылдың ғинуарында Рәсәй Оборона министрлығы менән контракт төҙөнөм. Мәктәп директоры уйларға ике көн ваҡыт бирһә лә, ныҡлы ҡарарымды үҙгәртмәнем. Ғаиләм, туғандарым, дуҫтарым, уҡыусыларым бар. Уларҙың баш осонан дрондар осоп, ғүмерҙәренә хәүеф янағанда, ситтән генә күҙәтеп тороуҙы хуп күрмәнем, - ти яугир ҡарарына аңлатма биреп.    
Уҡыусылар менән эшләү уны күптән инде сит ғүмерҙәр өсөн яуаплылыҡҡа һәм тиҙ арала ҡарарҙар ҡабул итеү оҫталығына өйрәткән.
- Спортта команданың аныҡ ҡағиҙәләре, тәртибе һәм төшөнсәһе бар. Алғы һыҙыҡта быларҙың барыһы ла абсолют төҙөлгән, - ти “Чен”. - Бары тик секундомер урынына координаталар, ә хатаның хаҡы мәрәйҙәр менән түгел, иптәштәрең ғүмере менән үлсәнә. Спорт тәжрибәм сыҙам булырға һәм бирешмәҫкә өйрәтте. Спорт залынан ҡатмарлы хәрби машина менән идара итеүгә күсеүе бер нисә аҙна ваҡытты алды. Армия кисәге уҡытыусыға яңы һөнәр бирҙе, унда эштең аныҡ механикаһын һәм баллистик таблицаларҙы үҙләштереү өсөн физик әҙерлек кенә нигеҙ булып торҙо.
Штурмлаусы, сапер, артиллерист... Һуғышта быларҙың барыһына ла төшөнөргә тура килә “Чен”ға. Сержант ниндәй генә бурыстарҙы үтәһә лә, намыҫлы һәм яуаплы ҡарай. Ә бөгөн ул гаубица үҙйөрөшлө-артиллерия расчеты менән етәкселек итә. “Гиацинт” пушкаһы - артиллерия ҡоролмаһы. Хәрбиҙәр уны ҡеүәте өсөн «Геноцид» тип атаған. Хәрби машина 33 саҡрымға тиклемге арауыҡтағы дошман позицияларын тар-мар итеү мөмкинлегенә эйә. Элекке уҡытыусы етәкселегендәге экипаж ювелир эшләй. Рәсәй Оборона министрлығы мәғлүмәттәре бу-
йынса, «Гиацинт» расчеттары көн һайын ВСУ артиллерияһының ут позицияларына,  боеприпас келәттәренә, нығытылған терәк пункттарға һәм дошмандың тере көсөнә һөжүм итә. Уларҙың хәрби эшендә контрбатарея көрәше айырым урын биләй. Тәжрибә иҫәпләүҙәре генә дошмандың позицияһын ҡаҡшата ала. Утты пилотһыҙ осоусы аппараттар ярҙамында төҙәтеү арҡаһында артиллеристар хатта динамик маҡсаттарҙы юҡҡа сығара.
- Беҙ иҫкәртеү буйынса эшләйбеҙ, - тип аңлата яугир. - Разведка координаталар бирә, беҙ һөжүм итәбеҙ, әгәр дошман беҙ беренсе тапҡыр осҡандан һуң йәшенеү урынынан китә башлаһа, пилотһыҙ осоу аппараттары шунда уҡ яңы мәғлүмәттәр тапшыра. Икенсе снаряд уларҙы хәүефһеҙ урындарҙа ҡаршылай. Алғы һыҙыҡтағылар белә:  “гиацинт”тар эшләй икән, улар өҫтөндәге күк йөҙө “таҙа”.
Техниканы һәм нығытмаларҙы юҡ итеүҙән тыш, иҫәп-хисаптың тәү сираттағы бурысы - дошмандың пилотһыҙ осоу аппараттары менән идара итеү пункттарын бөтөрөү. Бер аҙна эсендә “Төньяҡ” ғәскәрҙәр төркөмө бер генә бүлексәһе ошондай 17-ләгән нөктәне юҡ итә алды, был тораҡ пункттарҙы азат иткәндә мотоуҡсылар подразделениеларының именлеген һиҙелерлек арттырҙы.
Махсус хәрби операция зонаһында артиллеристарҙың эше даими хәүеф менән бергә бара. Күк йөҙөн дрон-камикадзе тығыҙ контролдә тота, шуға күрә бер-ике залптан һуң самоход үҙенең позицияһын алмаштырырға бурыслы. Әммә ышаныслы хәрби техника экстремаль йөкләнеште күтәрә. Орудие командирҙары меңдәрсә атыуҙан һуң да һөҙөмтәле булып ҡалған машина олононоң ғәйәт юғары ресурсын һәм талымһыҙлығын билдәләй.
- Тәүге алыш тәьҫораттары. Нимә иҫтә ҡалған? Әлбиттә, аныҡ ҡына яуап бирә алмайым. Адреналин, квадрат күҙҙәр, әллә күпме арҡалаш дуҫтарҙың ғүмерен ҡыйған пилотһыҙ осоусы аппараттар тауышы, баш өҫтөнән осҡан снарядтар... Барыһына ла өйрәнәһең икән. Тик шулай ҙа бер нисә аҙна бәйләнешкә сыҡмағандан һуң форсат табып яҡындарыңа шылтырыуҙы йәиһә ҡыҫҡа ғына хәбәр ебәреүҙе бер нәмә лә алыштыра алмай.    
Яҡташтарымдың ярҙамы һәр ваҡыт урынлы һәм уны тоябыҙ. Бына әле лә, атай-әсәй, туғандарым янына ҡыҫҡа ваҡытлы ялға ҡайтҡанда ла, хакимиәткә барҙым. Алғы һыҙыҡта транспортҡа даими мохтажлыҡ кисерәбеҙ бит. Шуға ла үтенесемде кире ҡаҡманылар. Шунда уҡ мәрхәмәтле райондаштар ярҙамы менән техника ла табылды, егеттәр уны тиҙ генә рәсмиләштерергә, иҫәпкә ҡуйырға ярҙам итте. Оҙаҡламай йәнә юлға. Ә һуғыш темаһы, наградалар иҫәбе, ниндәй ҡаһарманлыҡ өсөн тапшырылғаны  тураһында еңеү менән ҡайтҡас һөйләрбеҙ, - тине яҡташыбыҙ.
Хәҙер элекке уҡытыусы әҙерлек ритмына һәм хәрби ысынбарлыҡҡа ҡарамаҫтан, ул махсус операция тамамланғас, мәктәпкә кире ҡайтасағын фаразлай. Фронтта алған коллективты 
ойоштороу, бурыстарҙы һәм шәхси яуаплылыҡты бүлеү күнекмәләре һәр педагог өсөн баһалап бөткөһөҙ тәжрибә буласаҡ.
Ә әлегә уның төп бурысы - егеттәребеҙҙе һаҡлау һәм бейеклекте алғанда ла, дошман уты аҫтында стратегик мөһим объектты һаҡлап ҡалыуҙа ла берҙәй һөҙөмтәле сағылыш табыуын раҫлау.

Эльвира ХӘМЗИНА яҙып алды.